Francuski producent turbin wesprze rozwój polskiego łańcucha dostaw dla energetyki jądrowej

„`html

Nowe decyzje po zgodzie Komisji Europejskiej

Grudniowa zgoda Komisji Europejskiej na udzielenie pomocy publicznej dla projektu elektrowni jądrowej w Choczewie otworzyła ścieżkę do podejmowania kolejnych kluczowych decyzji. Harmonogram zakłada, że trzy reaktory zostaną ukończone w 2038 roku, przy czym pierwszy z nich planuje się uruchomić dwa lata wcześniej. Dążymy do realizacji założonego harmonogramu, mając świadomość ryzyka nieprzewidzianych zdarzeń charakterystycznych dla tak dużych inwestycji. Nie planujemy żadnych opóźnień, gdyż czas realizacji przekłada się także na kwestie finansowe.

Wybór dostawcy turbin dla projektu

Konkurs na dostawę pierwszego dużego elementu elektrowni, czyli turbin, został już rozstrzygnięty. Po wielomiesięcznym postępowaniu wybrano francuską grupę Arabelle Solutions, która zyskała przewagę dzięki swojej obecności w Polsce oraz bogatemu doświadczeniu w kooperacji z polskimi podwykonawcami. Arabelle Solutions współpracowała dotychczas z firmami z branży produkcji turbin i generatorów, oferując szeroką gamę usług krajowych podmiotów.

Udział krajowych przedsiębiorstw w łańcuchu dostaw

Firma Arabelle Solutions dysponuje listą kilkudziesięciu polskich podwykonawców, z którymi już współpracowała podczas wcześniejszych projektów realizowanych pod markami Alstom i GE Power. Zaangażowanie krajowych firm w realizację tego elementu może wynieść nawet kilkadziesiąt procent. Polska branża ma także znaczące doświadczenie w montażu, rozruchu i serwisowaniu urządzeń dla energetyki, co zostanie wykorzystane przez inwestorów.

Znaczenie turbin w infrastrukturze elektrowni jądrowej

Turbozespół — czyli turbina, generator i urządzenia towarzyszące — stanowi serce konwencjonalnej części elektrowni. Ciepło generowane przez reaktor przetwarzane jest w parę, która napędza turbinę, przekazując energię do generatora prądu elektrycznego. Rozwiązania oferowane przez Arabelle Solutions były już wykorzystywane w projektach we współpracy z amerykańskimi firmami, m.in. w przedsięwzięciu Natrium.

Proces produkcji i dalsze kroki

Aktualnie trwają prace nad projektem, polegające na dostosowywaniu turbin i generatorów do konkretnej lokalizacji w Lubiatowie-Kopalinie oraz do reaktora. Zamówienie turbin jest pierwszym istotnym krokiem w zakresie elementów o długim okresie produkcji (Long Lead Items). Wybranie dostawcy teraz gwarantuje rezerwację odpowiednich mocy produkcyjnych na etapie budowy.

Konkurencja w przetargu była międzynarodowa, a podmiot odpowiedzialny za postępowanie, Bechtel, będzie mieć możliwość dalszej współpracy także z innymi uczestnikami przetargu przy przyszłych zamówieniach. Wartość kontraktu pozostaje poufna, jednak według szacunków jest to największe pojedyncze zamówienie w ramach tego projektu.

Kolejne zamówienia komponentów planowane są na ten rok.
Przetarg na turbiny był najważniejszym elementem Long Lead Items tzw. wyspy konwencjonalnej, za który odpowiada Bechtel.
Następne dwanaście kluczowych przetargów dotyczyć będzie wyspy jądrowej, realizowanych przez Westinghouse.

Rozpatrywane są możliwości wcześniejszego zawierania umów na produkcję głównych podzespołów jeszcze przed podpisaniem ostatecznego kontraktu EPC, tak by realizacja poszczególnych etapów przebiegała terminowo mimo rosnącej konkurencji na rynku energetyki jądrowej w Europie.

Finansowanie i współpraca międzynarodowa

W 2024 roku francuskie agencje kredytowe przekazały Polskim Elektrowniom Jądrowym listy intencyjne w sprawie wsparcia finansowego, opiewające na ponad 15 miliardów złotych. Udział francuskich dostawców w projekcie wpływa na możliwość uzyskania tego finansowania, jednak ostateczna kwota wsparcia i udział zagranicznych oraz polskich firm w łańcuchu dostaw są przedmiotem negocjacji. Umowy kredytowe mają zostać podpisane równolegle z rozpoczęciem budowy, przy zachowaniu podejścia „equity first”, czyli w pierwszej kolejności wykorzystania krajowego kapitału.

Wystąpienie o zezwolenie do Prezesa Państwowej Agencji Atomistyki (PAA) planowane jest przed końcem marca 2026.
Wniosek zostanie przygotowany do końca lutego.
Proces prelicencyjny już trwa, co pozwala na bieżąco dopasowywać dokumentację do oczekiwań regulatora.

Po złożeniu wniosku, PAA będzie miała dwa lata na wydanie zezwolenia, z zamiarem uzyskania go do połowy 2028 roku.

Negocjacje z konsorcjum Westinghouse-Bechtel

Trwają negocjacje nad finalną umową dotyczącą budowy elektrowni jądrowej, z zamiarem podpisania jej do końca czerwca tego roku. Rozmowy prowadzone są w oparciu o rozbudowaną dokumentację, ze szczególnym naciskiem na kwestie komercyjne, kosztowe, zakres obowiązków, jakość oraz odpowiedzialność za realizację poszczególnych etapów projektu. Zdefiniowano kluczowe punkty wymagające uzgodnienia, zwłaszcza te dotyczące finansowania i odpowiedzialności za realizację inwestycji.

Dokumenty strategiczne państwa wskazują, że energetyka jądrowa ma w Polsce charakter długofalowy i budowa kolejnych obiektów będzie zależna od szeregu czynników, takich jak koszty, dostępność finansowania, postęp technologiczny, warunki rynkowe oraz akceptacja społeczna. Aktualnie projekt Lubiatowo-Kopalino jest najbardziej zaawansowaną inwestycją tego typu.

Nota biograficzna: Marek Woszczyk to ekspert z ponad trzydziestoletnim doświadczeniem w energetyce. Obejmował stanowiska kierownicze w kluczowych firmach branży, m.in. w PGNiG Upstream Norway, Lotos Upstream, Deloitte, Polskiej Grupie Energetycznej oraz Urzędzie Regulacji Energetyki. Od 2014 roku aktywnie zaangażowany w projekt pierwszej polskiej elektrowni jądrowej, obecnie pełni stanowisko prezesa Polskich Elektrowni Jądrowych.

„`